Czy warto sprawdzać kontrahenta?

Wyrok ważny dla firm, ale czy przełomowy?

Do przełomu w sprawie odliczenia podatku VAT wynikającego z faktur wystawianych przez istniejące na rynku firmy – krzaki należy mimo wszystko podchodzić z rezerwą. Przede wszystkim warunkiem, by podatnik miał możliwość odliczyć podatek z faktury jest należyta staranność, którą nadal można różnie rozumieć.

Jak wskazał np. NSA w orzeczeniu z 24 marca 2011 (sygn.. akt I FSK 589/10) podatnik, który otrzymał od kontrahenta fakturę za usługę lub dostawę w rzeczywistości wykonaną przez kogoś innego, może odliczyć VAT, jeśli nie wiedział o oszustwie i z okoliczności transakcji nie mógł się o nim dowiedzieć . Stąd też sama faktura – dokument - w takim przypadku nie stanowiła podstawy odliczenia – podatnik musiał dochować należytej staranności oraz dokumentowana transakcja faktycznie musiała mieć miejsce. Ta sama zasada zachowania ostrożności dotyczyła przypadku, gdy sprzedawca nie miał prawa wystawić faktury - był zwolniony podmiotowo, nie zarejestrował działalności lub ją wyrejestrował przed wystawieniem dokumentu).

Dotychczas dominował pogląd wskazujący, że żaden przepis ustawy o VAT nie nakłada na organy podatkowe obowiązku ustalenia, czy podatnik dochował należytej staranności, a tym samym automatycznie pozwalał kwestionować taką fakturę.

Obecnie wyrok przenosi odpowiedzialność udowodnienia należytej staranności na organ skarbowy. Tym samym możliwe jest, przy zachowaniu podstawowych zasad staranności, prawa odliczenia podatku VAT nawet w przypadku faktur wystawionych przez podmiot nierzetelny. Nie oznacza to jednak, że fiskus nie jest w stanie udowodnić braku należytej staranności, stąd postępowania podatnika i działania wstępne podjęte celem ustalenia prawa kontrahenta do wystawiania faktur mogą nadal okazać się decydujące.

 

Polskie Stowarzyszenie Licencjonowanych Detektywów w Warszawie