Budownictwo

Jak wykonać obróbki blacharskie komina, okapu i koszy dachowych?

Obróbki blacharskie to elementy, które chronią najbardziej narażone miejsca dachu: styk połaci z kominem, krawędź okapu i załamania, którymi spływa najwięcej wody. Pokrycie może być wzorowe, a przeciek i tak pojawi się właśnie tam, gdzie blacha została źle wykonana albo uszczelniona. Poniżej opisujemy, jak zabrać się za okap, komin i kosze, jakie materiały wybrać i co sprawdzić przy odbiorze.

Z czego wykonać obróbki blacharskie dachu?

Wybór materiału wpływa na trwałość, wygląd i sposób obróbki. Najczęściej spotyka się trzy rozwiązania:

Materiał Zalety Ograniczenia
Blacha powlekana (stal) Najtańsza, szeroka gama kolorów, łatwo dopasować do pokrycia Przy uszkodzeniu powłoki na cięciu i zagięciach może korodować
Blacha cynkowo-tytanowa Trwała, z czasem tworzy ochronną patynę, dobrze się formuje Droższa, wymaga doświadczenia przy lutowaniu i łączeniu
Blacha miedziana Bardzo długowieczna, odporna na korozję Najdroższa, nie łączy się jej bezpośrednio z innymi metalami

Zasada jest prosta: obróbki powinny być z materiału zgodnego z pokryciem. Przy blachodachówce zwykle stosuje się blachę powlekaną w tym samym kolorze. Przy dachu z cynku lub miedzi lepiej trzymać się tego samego metalu, bo zetknięcie różnych metali w obecności wody sprzyja korozji elektrochemicznej.

Dla cienkich blach liczy się też staranność cięcia. Gilotyna lub nożyce dają czystą krawędź, a szlifierka kątowa z tarczą ścierną nagrzewa blachę i niszczy powłokę, co po kilku sezonach kończy się rdzą. Warto też pamiętać o grubości: zbyt cienka blacha łatwo się odkształca przy zaginaniu i pod naporem wiatru, a zbyt gruba trudno się formuje przy narożnikach.

Jak wykonać obróbkę okapu: pas nadrynnowy i podrynnowy?

Obróbkę okapu tworzą zazwyczaj dwa elementy. Pas podrynnowy układa się na deskowaniu lub łatach przed pokryciem, tak aby woda, która dostanie się pod pokrycie, była odprowadzana na zewnątrz, a nie na deskę czołową. Pas nadrynnowy to blacha mocowana na krawędzi pokrycia, która kieruje wodę wprost do rynny.

Pas podrynnowy

Blachę podrynnową mocuje się do deskowania lub krawędzi dachu tak, by jej dolna krawędź wystawała nad rynnę i tworzyła kapinos. Folia dachowa powinna nachodzić na pas od góry, nigdy odwrotnie. Dzięki temu woda spływająca po folii trafia na blachę, a nie pod nią.

Czytaj też: Membrana dachowa – jak wybrać i prawidłowo ułożyć pod pokryciem?

Najczęstszy błąd to zbyt krótki wywinięty kapinos. Woda wtedy podciąga się po spodzie blachy i zawilgaca deskę czołową oraz krokwie. Kolejne odcinki pasa łączy się z zakładem rzędu kilku centymetrów, a mocowania wykonuje w górnej części blachy, aby nie przebijać jej w miejscu, w którym płynie woda.

Pas nadrynnowy

Pas nadrynnowy zakrywa szczelinę między pokryciem a rynną i chroni przed wiatrem oraz wodą spychaną pod pokrycie. Jego dolna krawędź powinna sięgać nad rynnę tak, aby woda spadała do jej środka, nie za nią. Mocuje się go zwykle wkrętami lub nitami w miejscach, które po pokryciu będą zakryte.

Przy blachodachówce pas nadrynnowy dopasowuje się do profilu fali i zabezpiecza uszczelką, żeby wiatr nie wdmuchiwał deszczu pod blachę. Kolor pasa warto dobrać do rynien, wtedy całość wygląda spójnie. Przy długich okapach dobrze zostawić niewielkie luzy na rozszerzalność cieplną, bo blacha pracuje wraz ze zmianami temperatury.

Jak zrobić obróbkę komina, żeby nie przeciekała?

Obróbka komina składa się z części dolnej i górnej. Część dolna (od strony okapu) odprowadza wodę z połaci na boki komina. Część górna (od strony kalenicy) zapobiega spływowi wody w kierunku komina i kieruje ją wokół niego. Boki wykonuje się z opierzeń, które zachodzą na siebie i na pokrycie.

Do obróbki komina potrzebne są:

  • blacha w odpowiedniej grubości i kolorze,
  • taśma uszczelniająca lub uszczelniacz dekarski,
  • wkręty lub nity do mocowania,
  • narzędzie do wycięcia bruzdy w kominie, zwykle szlifierka z tarczą do muru,
  • folia lub membrana ułożona wokół komina.

Górną krawędź obróbki zagina się i umieszcza w nacięciu wykonanym w kominie na głębokość ok. 1 cm. Styk blachy z murem zabezpiecza się uszczelniaczem dekarskim, który po latach może wymagać odnowienia. Samo silikonowanie krawędzi bez wpuszczenia blachy w bruzdę to rozwiązanie doraźne i zwykle nie wytrzymuje zmian temperatury.

Obróbki blacharskie komina muszą pozwalać na pracę materiału, ponieważ blacha rozszerza się i kurczy w zależności od temperatury. Zbyt sztywne, szczelne mocowanie na całej długości może po kilku sezonach doprowadzić do pęknięć lub odspojenia uszczelnienia. Dlatego opierzenia łączy się zakładami, a nie jednym, ciągłym spoinowaniem.

Jak ułożyć kosz dachowy z taśmy koszowej?

Kosz to załamanie, w którym spotykają się dwie połacie. Spływa tam woda z obu stron, więc to jedno z najbardziej narażonych miejsc na dachu. Obróbkę kosza wykonuje się z blachy lub gotowej taśmy koszowej, najczęściej z aluminium, blachy powlekanej albo materiału z warstwą butylową.

Kosz układa się od okapu w stronę kalenicy. Blacha powinna być szersza niż pas wykończenia pokrycia, aby woda przy dużych opadach nie przelewała się pod połać. Boki zagina się lub wywija, tworząc rynienkę. Pokrycie docina się do osi kosza z odstępem, który pozwala na swobodny spływ wody i zapobiega zatykaniu liśćmi.

Przy układaniu kosza pomagają zasady, o których łatwo zapomnieć w pośpiechu:

  • kolejne odcinki blachy zachodzą na siebie od dołu ku górze, tak aby woda nie wpływała pod zakład,
  • zakład w koszu musi być dłuższy niż na prostych połaciach, zwykle co najmniej kilkanaście centymetrów,
  • blachy nie przebija się wkrętami w osi kosza, bo tam płynie najwięcej wody,
  • krawędzie zagina się równo, żeby tworzyły stabilną rynienkę,
  • pod blachą układa się folię lub membranę z zakładem na kosz.

Obróbka kosza dachowego musi być szczelnie połączona z obróbką okapu. To właśnie na styku tych dwóch elementów najczęściej pojawia się przeciek, bo woda z kosza spływa wprost na pas podrynnowy. Warto zadbać, aby kosz kończył się nad rynną, a nie za nią, i żeby nie było uskoku, na którym woda mogłaby się cofać.

W praktyce dekarze często zabezpieczają kosz dodatkowym pasem membrany pod blachą, szczególnie przy małych kątach nachylenia połaci, gdzie woda spływa wolniej.

Jakie inne obróbki blacharskie trzeba sprawdzić przy odbiorze dachu?

Oprócz okapu, komina i kosza do obróbek należą też opierzenia przy wiatrownicach, murach ogniowych i attykach oraz wokół okien dachowych i wyłazów. Wiatrownice kończą dach na szczycie i chronią krawędź pokrycia przed wiatrem oraz wodą. Przy murze ogniowym i attyce blacha musi być wpuszczona w mur lub zakryta kapinosem, żeby woda nie spływała po ścianie za obróbkę.

Przy odbiorze dachu pomaga prosta lista kontrolna:

  • czy folia dachowa nachodzi na pas podrynnowy, a nie pod niego,
  • czy kapinos pasa nadrynnowego sięga nad rynnę,
  • czy obróbka komina jest wpuszczona w bruzdę i uszczelniona,
  • czy kosz łączy się szczelnie z okapem,
  • czy łączenia blach mają odpowiedni zakład i nie ma ostrych, nieoszlifowanych krawędzi,
  • czy mocowania nie są wykonane przez płaską powierzchnię narażoną na stojącą wodę,
  • czy powłoka na cięciach nie jest uszkodzona.

Kontrolę najlepiej przeprowadzić w suchy dzień, ale prawdziwy sprawdzian to pierwszy większy deszcz. Warto wtedy zajrzeć na strych i obejrzeć okolice komina oraz kosza. Ciemne zacieki na drewnie i wilgotna izolacja to sygnał, że woda dostaje się pod obróbkę, nawet jeśli z zewnątrz wszystko wygląda poprawnie.

Jeśli wykonanie obróbek przekracza umiejętności, np. przy nietypowych kształtach dachu, kominie przy kalenicy lub pokryciu z cynku albo miedzi, rozsądniej zlecić je ekipie dekarskiej. Koszt poprawek po nieszczelnej obróbce, obejmujący często wymianę ocieplenia i uszkodzonych krokwi, bywa większy niż samo zlecenie fachowcowi.

Redakcja Infosekret.pl

Redakcja Infosekret.pl pisze dla osób, które budują, remontują albo urządzają swoje miejsce do życia. W tekstach przewijają się więźby dachowe i elewacje wentylowane, sauny przydomowe, ogrody bez koszenia i przyjazne pszczołom, a także pomysły na przedpokój czy loft w kamienicy. Redakcja zbiera informacje z rzetelnych źródeł, porządkuje je i przekłada na praktyczne wskazówki, a starsze poradniki uzupełnia o nowe rozwiązania.